Even là gì là một trong những câu hỏi thú vị nhất đối với người học tiếng Anh, bởi đây được mệnh danh là “chú tắc kè hoa” trong từ điển Oxford. Không giống như những danh từ hay động từ chỉ có một nghĩa cố định, “even” biến hóa khôn lường tùy thuộc vào vị trí của nó trong câu và loại từ mà nó đảm nhận.
Các tầng nghĩa cốt lõi
Để trả lời thấu đáo even là gì, chúng ta cần tiếp cận nó dưới ba góc độ ngữ pháp chính: trạng từ (adverb), tính từ (adjective) và vai trò bổ trợ trong câu so sánh. Mỗi vai trò mang một sắc thái ý nghĩa hoàn toàn riêng biệt.
Trạng từ chỉ sự bất ngờ
Nghĩa phổ biến nhất và cũng là nghĩa hay gặp nhất khi hỏi even là gì chính là “thậm chí” hoặc “ngay cả”. Khi đóng vai trò là trạng từ, “even” được dùng để nhấn mạnh một điều gì đó bất ngờ, đáng ngạc nhiên hoặc vượt ra ngoài dự đoán thông thường của người nghe.
Ví dụ, khi bạn nói “Even a child can do it” (Ngay cả một đứa trẻ cũng làm được), bạn đang muốn nhấn mạnh rằng việc đó cực kỳ dễ dàng, đến mức một đối tượng ít khả năng nhất là trẻ em cũng thực hiện được. Hoặc trong câu “He didn’t even say goodbye” (Anh ấy thậm chí còn không nói lời tạm biệt), từ “even” ở đây làm tăng thêm sắc thái trách móc, thể hiện sự thất vọng về một hành động tối thiểu lẽ ra phải có nhưng lại không xảy ra.
Tính từ chỉ sự cân bằng
Ở một góc độ khác, nếu ai đó hỏi even là gì trong bối cảnh toán học hay miêu tả vật lý, câu trả lời sẽ là “chẵn”, “bằng phẳng” hoặc “ngang bằng”. Đây là lớp nghĩa tính từ (adjective) của nó.
Trong toán học, chúng ta có “even numbers” là các số chẵn (2, 4, 6, 8…), đối lập với “odd numbers” (số lẻ). Trong xây dựng hoặc địa lý, “an even surface” ám chỉ một bề mặt bằng phẳng, nhẵn nhụi, không gồ ghề. Đặc biệt, trong các cuộc thi đấu hoặc giao dịch, cụm từ “get even” hay “we are even” mang nghĩa là “hòa nhau” hoặc “không ai nợ ai”.
Nhấn mạnh trong so sánh
Một ứng dụng nâng cao hơn giúp bạn hiểu sâu even là gì nằm ở cấu trúc so sánh hơn (comparative). Thông thường, chúng ta dùng “more” hoặc thêm đuôi “-er” để so sánh. Tuy nhiên, để nhấn mạnh mức độ chênh lệch lớn giữa hai đối tượng, người bản xứ thường thêm “even” vào phía trước.
Ví dụ: “This book is expensive, but that one is even more expensive” (Quyển sách này đắt, nhưng quyển kia thậm chí còn đắt hơn nữa). Ở đây, “even” đóng vai trò như một đòn bẩy, nâng mức độ của tính từ lên một bậc. Nó cho thấy sự vật được so sánh không chỉ hơn bình thường mà là hơn rất nhiều, hoặc hơn một cách đáng kể.
Ứng dụng trong giao tiếp
Biết nghĩa đơn lẻ của even là gì là chưa đủ, bạn cần phải biết cách ghép nó vào các cấu trúc câu phức và các thành ngữ thông dụng để thực sự làm chủ từ vựng này. Đây là chìa khóa để nói tiếng Anh tự nhiên như người bản xứ.
Cấu trúc câu điều kiện
Hai cụm từ dễ gây nhầm lẫn nhất liên quan đến even là gì chính là “Even if” và “Even though”. Dù cả hai đều có từ “even” và đều mang nghĩa nhượng bộ, nhưng cách dùng của chúng lại khác nhau một trời một vực về mặt ngữ nghĩa và thời gian.
“Even though” (Mặc dù) dùng để diễn tả một sự thật hiển nhiên, một thực tế đã xảy ra hoặc đang xảy ra nhưng không ngăn cản được kết quả. Ví dụ: “Even though it rained, we went out” (Mặc dù trời mưa, chúng tôi vẫn đi chơi). Ở đây, trời mưa là sự thật.
Ngược lại, “Even if” (Ngay cả khi/Cho dù) dùng để diễn tả một giả thuyết, một điều kiện có thể xảy ra hoặc không bao giờ xảy ra. Ví dụ: “Even if I become a billionaire, I will still work” (Ngay cả khi tôi trở thành tỷ phú, tôi vẫn sẽ làm việc). Việc trở thành tỷ phú chưa xảy ra, đó chỉ là giả định. Nắm vững sự khác biệt giữa thực tế (even though) và giả định (even if) sẽ giúp bạn tránh được những lỗi sai ngữ pháp ngớ ngẩn và diễn đạt chính xác ý đồ của mình.
Thành ngữ “chất” nên biết
Để trả lời câu hỏi even là gì một cách sành sỏi nhất, bạn không thể bỏ qua kho tàng thành ngữ (idioms) phong phú đi kèm với nó. Những thành ngữ này thường mang nghĩa bóng và được sử dụng rộng rãi trong văn hóa đại chúng, phim ảnh và đời sống công sở.
Một trong những thuật ngữ kinh tế nổi tiếng là “Break even” (Hòa vốn). Khi kinh doanh, điểm hòa vốn là điểm mà tại đó doanh thu bằng chi phí, không lãi không lỗ. Hay như cụm từ “Get even with someone” mang nghĩa là “trả đũa” hoặc “trả thù” ai đó đã làm hại mình, nhưng theo cách sòng phẳng (ăn miếng trả miếng).
Ngoài ra, cụm từ “Even so” cũng rất hay dùng trong văn viết học thuật, mang nghĩa là “Tuy nhiên” hoặc “Mặc dù vậy”, dùng để chuyển ý. Ví dụ: “The weather was bad. Even so, the trip was enjoyable” (Thời tiết rất tệ. Mặc dù vậy, chuyến đi vẫn rất vui).
Xem thêm:
Kết luận
Tổng kết lại, even là gì là một từ vựng nhỏ bé nhưng chứa đựng sức mạnh biểu đạt to lớn trong tiếng Anh. Từ vai trò trạng từ nhấn mạnh sự bất ngờ, tính từ chỉ sự công bằng, cho đến việc là mảnh ghép không thể thiếu trong các cấu trúc so sánh và câu điều kiện, “even” xuất hiện ở mọi ngóc ngách của ngôn ngữ.
